Haken, borduren of breien: welk handwerk past bij een beginner?

Haken, borduren en breien worden vaak op een hoop gegooid als "handwerken", maar het zijn drie verschillende vaardigheden met een eigen leercurve. In dit assortiment overheerst haken ruim, met tientallen amigurumi-pakketten van Hardicraft en BOTC waarmee je een gehaakt konijn, een draak of een krab maakt. Borduren komt op de tweede plaats via Vervaco, met kant-en-klare kruissteek- en borduurkits. Breien is hier maar met een handjevol pakketten vertegenwoordigd. Dit is wat elk van de drie van je vraagt, en waar je als beginner het beste kunt starten.

Welke drie handwerktechnieken vind je hier?

Haken is verreweg het grootst, gevolgd door borduren, met breien als een klein aanvullend segment.

Haken gebeurt met één haaknaald waarmee je lussen uit garen haalt, en in dit assortiment gaat dat vrijwel altijd om amigurumi: kleine, opgevulde gehaakte figuurtjes zoals konijnen, beren en draken. Borduren werkt met een naald en garen op een stuk stof, en de Vervaco-pakketten hier zijn voorbedrukt of werken met kruissteek op telbaar linnen. Breien gebruikt twee naalden en is de enige van de drie waarbij een misstap (een gemiste steek een paar rijen terug) niet zomaar te herstellen is zonder terug te breien.

Dat de verhouding zo scheef ligt, zegt ook iets over wat mensen tegenwoordig zoeken in een handwerkhobby: een klein, afgebakend project met een schattig eindresultaat, eerder dan een grote klus zoals een trui of een deken. Amigurumi en een kruissteekbladwijzer passen daar allebei goed bij, een lang breiproject van meters garen minder.

Haken: waarom is amigurumi zo populair voor beginners?

Omdat je met één techniek, de vaste steek, al een compleet figuurtje kunt maken, en fouten simpel uit te haken zijn door de laatste steken los te trekken.

Een amigurumi-pakket van Hardicraft of BOTC bevat het garen, de haaknaald, vulling en een patroon met stap voor stap uitleg, dus je hoeft zelf niets bij te kopen om te beginnen. De figuurtjes zijn compact, meestal tussen de 15 en 20 cm, waardoor een eerste project overzichtelijk blijft. Vergeleken met een kledingstuk haken, waarbij je uren bezig bent voordat je iets draagbaars hebt, zie je bij amigurumi al na een paar avonden een herkenbaar dier ontstaan.

Borduren: wat maakt een kruissteekpakket geschikt om mee te starten?

Het voorbedrukte of voorgetelde patroon, waardoor je niet zelf hoeft te turen naar een telpatroon om te weten waar de volgende steek komt.

Vervaco's kits zijn er in twee smaken: kussens en tafelkleden met een kruissteekpatroon op telbaar borduurlinnen, en kleinere producten zoals bladwijzers en wenskaarten met een voorbedrukt motief waarop je direct kunt borduren. Voor een eerste project is een bladwijzer of wenskaart prettiger dan een heel kussen, simpelweg omdat je binnen een paar avonden klaar bent en meteen ziet of de hobby bevalt. Een kruissteekkussen is een serieuzer project en kan, afhankelijk van het motief, weken in beslag nemen.

Breien: waarom is dit de kleinste categorie hier?

Waarschijnlijk omdat breien de langste leercurve van de drie heeft: je werkt met twee naalden tegelijk, en een fout een paar rijen terug betekent vaak dat je moet terugtornen.

Wat er wel is, is bruikbaar voor een eerste kennismaking: een pakket om sokken te breien en een knutselpakket dat de basistechniek stap voor stap uitlegt. Wie voor het eerst breit, kiest het beste een simpel, plat project zoals een sjaal of een paar sokken in een dikke garenkwaliteit, in plaats van meteen een amigurumi-figuur te breien waarbij je ook nog rond moet breien met dubbelpuntige naalden.

Welke naald of garenmaat heb je nodig?

Dat hangt af van de dikte van het garen, en staat meestal op de bol garen of in het patroon vermeld als een naaldmaat in millimeters.

Techniek	Gangbare naaldmaat voor een beginnerspakket	Materiaal
Haken (amigurumi)	Meegeleverde haaknaald, vaak 3 tot 4 mm	Katoen, stevig genoeg om zijn vorm te houden
Borduren (kruissteek)	Borduurnaald zonder scherpe punt	Borduurgaren op telbaar linnen
Breien	Breinaalden passend bij garendikte, vaak 4 tot 5 mm	Wol of een wol-acrylmix

Een dikkere naald met dikker garen werkt sneller en is voor een beginner overzichtelijker dan fijn garen met een dunne naald, waarbij je sneller de tel kwijtraakt.

Katoen is voor amigurumi de gangbare keuze, omdat het strak genoeg is om de vorm van een figuurtje te behouden en niet uitrekt zoals een zachtere wol-acrylmix dat soms doet. Voor breien geldt het omgekeerde: een garen met een beetje acryl erin is voor een beginner vergevingsgezinder, omdat het steken beter op de naald houdt en minder snel uitrafelt als je een steek moet uithalen. Borduurgaren is meestal mercerized katoen in losse strengen die je zelf splitst tot het aantal draden dat het patroon vraagt, doorgaans twee tot zes draden tegelijk.

Hoe lang duurt een eerste project?

Voor een amigurumi-figuurtje reken je op twee tot vier avonden, voor een borduurwenskaart op een avond of twee, en voor een kruissteekkussen op meerdere weken.

Dat verschil zit vooral in het aantal steken en niet zozeer in de moeilijkheidsgraad. Een amigurumi-konijn van 16 cm heeft simpelweg minder steken nodig dan een kussen van 40 bij 40 cm. Breien duurt voor een vergelijkbaar oppervlak meestal langer dan haken, omdat je bij haken met een enkele naald sneller lussen kunt maken dan bij breien met twee naalden.

Welk gereedschap is de moeite waard?

Een goede opbergtas voor garen en naalden, en bij haken een setje naalden in verschillende maten in plaats van steeds los een nieuwe naald te kopen.

Een haaknaaldenset met zachte grip voorkomt dat je hand na een lange sessie pijn gaat doen, en een garenhouder of wolhouder zorgt dat de bol niet over de vloer rolt terwijl je werkt. Voor wie serieus van plan is om vaker te haken of te breien is een opbergtas met vakken voor garen, naalden en patronen geen overbodige luxe: los garen in een la raakt verrassend snel door elkaar.

Kort samengevat

Begin met haken als je snel een tastbaar resultaat wilt zien: een amigurumi-pakket van Hardicraft of BOTC bevat alles wat je nodig hebt en is binnen een paar avonden af. Borduren via Vervaco is een prettig alternatief als je liever met stof en een voorbedrukt patroon werkt, start dan met een bladwijzer of wenskaart voordat je aan een heel kussen begint. Breien vraagt de meeste oefening van de drie, dus kies als eerste project iets plats en simpels in een dikke garenkwaliteit in plaats van meteen een driedimensionale vorm.